آش سبزی شیرازی

یاد اون سالهایی که در شیراز یک هفته‌ی تمام در اشتیاق رسیدن روزی که قرار بود آش نذری در خونه مون پخته بشه خوابمون نمیبرد. آش نذری ما که برای سلامتی‌ پدرم از زمان نو‌جوانیش توسط مادرش درست میشده و پس از ازدواجش با مادرم در خانه‌ی ما درست میشد آش سبزی شیرازی بود  که آشی نسبتا پیچیده و وقت گیر و در عین حال بسیار محبوب بود در اون زمان و بیشتر در آش‌پزخونه و رستوران ها درست میشد تا در خانه‌ی مردم.

 درست از یک هتفه قبل از رسیدن روز موعود که وفات پیغمبر بود و طبعا گاهی در تابستان و گاهی‌ در زمستان میافتد بساط خرید کلان  بنشن و سبزی و پیاز و پاک کردن و شستن و خیساندن شروع میشد. بعد از ظهر روز قبل، سر و کله آشپزی که پدرم از مدتها قبل به این منظور رزرو کرده بود پیدا میشد که خودش رو برای چندین ساعت کار مستمر در حیاط مستقر کنه (چون بیشتر اوقات حتی در زمستان ملایم شیراز عملیات اش پزی در فضای باز حیاط اجرا میشد)  اول از همه  گوسفند بیچاره رو کشته و قصابی میکرد  و به جز سر و پاچه و شکم گوسفند که سهم خودش بود، از بقیه‌ی گوشت و استخوان گوسفند در تهیه‌ی آش استفاده میکر. دو تا دیگ عظیم داشتیم که فقط برای آش پزی از انباری بیرون میامد، یادمه یکیش اونقدر بزرگ بود که من تا ۱۳-۱۴ سالگی راحت توش جا میشدم. آشپز باشی‌ دیگ‌ها رو با شیلنگ میشست و میبرد ته حیاط زیر سیمکشی موقت و لامپ سیار که روی اجاق کشیده شده بود دیگ‌هاشو کار میگذشت.  بعد یک کوه پیاز رو با مهارت و سرعتی غیر قابل باور و بدون استفاده از تخته برش باریک باریک خلال میکرد و از اون پیاز‌داغ‌های ترد و ظریف و خوش بوی درست میکرد.  پیاز‌داغ‌هایی‌ که من و برادرم در تمام طول شب مشت مشت کش می‌رفتیم و میخوردیم اما انگار کم نمی‌شدند

آشپز طرفهای غروب پخت آش رو شروع میکرد، تمام طول شب رو اکثرا به تنهایی‌ و گاه با همراهی من و برادرم کنار اتش دیگ به مراقبت از آش میپرداخت و سپیده دم نزده با دستمز و یک دیگ کوچولو آش راهی‌ منزلش میشد. اون موقع تازه اهالی خونه  افزون بر دوست و فامیل که به این مناسبت به خونه‌ی ما آمده بودند بیدار میشدند. آش رو در دیگ‌های کوچکتر به داخل اسپز‌خانه حمل میکردند و با کاسه و ملاقه،  با دقت به کاسه‌های چینی‌ جور وا جورو  قد و نیم قد که به ردیف روی کابینت چیده شده بودند منتقل میکردند.  بعد روی کاسه‌های آش رو با پودر فلفل سیاه  و یک مشت سخاوتمندانه از اون پیاز داغهای کذایی تزئین میکردند و آماده‌ی تحویل!

 از اونجا به بعد تیم بعدی که مسئول تقسیم و پخش آش بودن در گروه‌های دست کم دونفره سوار ماشین‌هاشون میشدند تا آش رو داغ داغ قبل از صبحانه به منزل هر کی‌ که میشناختیم و نمیشناختیم تحویل بدهند، دم در منتظر بشن تا صاحبخونه کاسه‌ی شسته رو با یک شاخه ٔگل محمدی یا یک مشت ٔگل یاس  به همراه دعای خیرتحویل بگیرند و به خانه بیارند برای دور بعدی …. علاوه بر فامیل و در و همسایه و دوست‌های خانوادگی، هر کدوم از ما ۷-۸ تا خواهر و برادر، لیست خودمون رو داشتیم برای اینکه کاسه‌ی آشهای بهتر و  خوشگل تر رو براشون ببریم اینه که گاهی‌ ترافیک و سر و صدا بشدت‌ اوج میگرفت. کار اصلی‌ رو اما پدرم و برادر بزرگم انجام میدادند که با یک دیگ بزرگ که پشت وانت بار حمل میشد  به  پرورشگاه و سر ساختمونها  برای کارگر‌ها و اینجور جاها میبردند و پخش میکردند.

با همه‌ی این تقسیم و پخش‌ها،  تا یک هفته بعد سر میز صبحانه و ناهار بازم آش داشتیم اونقدر که دیگه تمام سال هوس آش سبزی نمی‌کردیم ! حالا همه‌ی این حکایت ها برای این بود که بگم بعد از دهه‌ها، با رسیدن پاییز من بشدت یاد خانه و هوس آش سبزی شیرازی  کردم.  از چند تا از دوستان شیرازیم  دستور تهیه گرفتم و پس از یکی‌ دو بار تلاش به بوی و مزه‌ی دوران خوش قدیم دست  یازیدم. باشد که شما هم امتحان کنید و دوست بدارید!  توصیه: این آش وقت و حوصله‌ی زیادی میبره اینه که توصیه میکنم از سر عشق  با آرامش و زمانی که خیلی‌ گرسنه نیستید درست کنید تا لذتش روبطور کامل ببرید و واقعا نوش جانتان بشه

مواد لازم (برای ۸-۱۰ نفر)

  • ۱ پیمانه از هر یک از اقلام زیر: عدس سبز، نخود، لوبیا سفید یا قرمز و برنج آشی* پاک کرده (*منظور از برنج آشی برنجی است که به آسانی‌ پخته و به اصطلاح شفته میشه. اگه ندارید مسئله ای  نیست همون برنج معمولی‌ رو به مدت بیشتری میپزید تا شفته بشه)
  • ۴۵۰-۵۰۰ گرم گوشت گردن گوسفند، تکه و شسته شده
  • ۵ پیاز متوسط
  • ۱ پیمانه سبزی خشک مخصوص آش که شامل ترخون و تره و گاهی‌ جعفری و گشنیز می‌باشد + دو پیمانه ترخون و تره تازه خورد شده. در صورتیکه به تره تازه دسترسی‌ ندارید از ته پیازچه استفاده کنید.
  • ۱ قاشق چای‌خوری زردچوبه
  • نمک و فلفل سیاه و روغن آشپزی به میزان لازم

طرز تهیه

از شب قبل و یا بمدت ۵ ساعت نخود و لوبیا رو در آب ولرم بخیسانید و چند بار آب روش رو عوض کنید

نخود و لوبیا رو در دو کاسه جداگانه به همراه اندکی‌ نمک روی حرارت متوسط بپزید و چند بار در طول پخت آن را هم بزنید

عدس و برنج را به ترتیب بالا، پس از شستن، در دو قابلمه جداگانهٔ  با اندکی‌ نمک به روی حرارت متوسط بپزید و چندین بار هم بزنید. در انتهای پخت همه‌ی اقلام  بالا در صورتیکه آب زیاد آمده  دور نریزید. حبوبات و برنج پخته را کنار بگذارید.

گوشت تکه شده‌ی گوسفند را به همراه  یک سر پیاز که به چهار قاچ تقسیم شده در یک قابلمه‌ی بزرگ قرار داده روی اون  زردچوبه و اندکی‌ نمک و فلفل سیاه ریخته و بمدت ۲ دقیقه  تفت دهید. سپس قابلمه را با آب ولرم تا نیمه پر کنید و بگذارید گوشت با حرارت متوسط کاملا بپزد. در صورتیکه مثل من از بوی گوشت گوسفند در حال پختن بدتون میاد  یک برگ بو در آب بیندازید خیلی‌ کمک میکنه

تا گوشت در حال پختنه مشغول تهیه‌ی پیاز داغ برای تزئین روی آش بشید. از همون پیاز داغ‌های ترد و طلایی که در بالا وصفش رو کردم. برای اینکار دو سر پیاز بزرگ  رو با دقت به خلال‌های خیلی‌ باریک ببرید. در یک تاوه چند قاشق روغن گرم کنید و اون مقدار از پیاز‌های خلال شده رو در روغن بریزید که در روغن غوطه ور باشند. این به  این معنی‌ است  که  باید پیاز‌ها رو در چندین مرحله درست کنید. هر بار، برای ۱-۲ دقیقه حرارت رو زیاد کنید اما پس از اون حرارت رو کاهش بدید.  پیاز‌ها رو مرتب باید هم  بزنید و زیر و رو کنید تا وقتی‌ که رنگشون  طلایی روشن بشه.  یادتون باشه  تا پیاز حرارت درون  خودش داره به تغییر رنگ  دادن ادامه  میده اینه  که  ما  باید زودتر از وقتی‌ که به رنگ طلایی دلخواه  برسه از روی حرارت برش داریم.  هر بار که یک یا دو مشت پیاز خلال شده رو از روغن در میارید اون رو درون صافی فلزی بریزید و با چنگال از هم جدا کنید که زودتر خنک بشن و به یکدیگر نچسبند. اگر همه‌ی مراحل بالا رو رعایت کنید پیاز داغ زیبا و خوشمزه ای  که برای اراستن هر آش (یا هر غذایی) مناسبه  بدست خواهید آورد. این پیاز داغ رو کنار بگذارید دیگه باهاش کاری نداریم تا موقع سرو آش

وقتی‌ که گوشت کاملا پخت اون رو از آب گوشت در آورید و به همراه نیمی از نخود و عدس و لوبیا و برنج پخته شده بکوبید.  رمز کشدار شدن آش سبزی شیرازی در همین مرحله است

آب گوشت رو از یک صافی رد کنید با پیاز پخته و احیانا برگ بو رو دور بیندازید.  قابلمه رو بشویید و خشک کنید، سپس درون اون چند قاشق روغن گرم کنید و ۲ سر پیاز باقیمانده رو نگیتی کرده و سرخ  کنید. این  پیاز‌ها لازم  نیست مثل پیاز تزینی که کاملا ریز و ترد بودن بشوند چون قرأره در آب دوباره پخته بشن. اما به هر رو دقت کنید که پیاز داغتون سوخته یا خام نباشه

گوشت و حبوبات کوبیده شده به علاوه‌ی نیمه‌ی دیگر حبوبات و برنج رو که له  نشدند به علاوه هر چقدر آب که از پخت مواد بالا زیاد آمده همگی‌ رو به قابلمه ی اصلی‌ که  شامل پیاز داغ  هست اضافه  کنید. این مخلوط باید حدود دو ساعت  با درجه حرارت خیلی‌ کم بپزه و در انتهای پخت آب زیادی نباید در دیگ باقیمانده باشه.  پس خودتون قضاوت کنید و اگر آب حاصله از مواد بالا کافی نیست باز هم مقداری آب ولرم به قابلمه  اضافه کنید. اگر لازم نیست که پس از چشیدن (و اضافه کردن نمک  در صورت نیاز)، بگذارید آرام  بپزه. فراموش نکنید هرده یا پانزده دقیقه یکبار آش رو هم بزنید.

در انتهای پخت، آش بدست آمده  باید نرم  و یکدست و به هم چسبیده و حالت کشدار داشته باشه  بدون اینکه آب اضافه روی اون باشه. یعنی‌ از مرحله‌ی جا افتادن یک کم هم اونور‌تر!  

آش رو داغ  در چند کاسه  بریزید و روی اونها رو با پیاز داغ و فلفل سیاه در صورتیکه تندی خور هستید آرایش کنید. مسلما  طعم  پیاز داغ  و فلفل به آش اضافه میشه  پس مراقب میزان فلفل باشیدطریقه‌ی رایج  خوردن آش سبزی شیرازی با لیمو سبز یا زرد و نان سنگک به عنوان صبحانه است. اما شما میتونید با هر مخلفاتی که دوست دارید و هر موقع  روز که حال کردید  نوش جان کنید.

Advertisements

یک سالاد پاییزه برای روز شکرگذاری

 برای روز شکرگذاری امسال، که در کانادا هر سال در دومین دوشنبه ماه اکتبر برگزار میشه، یک سالاد خیلی‌ خوشرنگ پاییزی پیدا کردم که در اون از شیره‌ی درخت افرا که اون هم از تولیدات کانادا است استفاده شده. دیگر اقلام استفاده شده در این سالاد شیرین و ترش مزه کیل، سیب زمینی شیرین، کلم قرمز، رازیانه، تخمه کدو بو داده، شوید و تره است و در سس اون هم از خردل و سرکه و روغن زیتون استفاده شده.  یک سالاد پر ملات و تر و تازه کننده که امیدوارم شما هم دوست داشته باشید

مواد لازم (برای یک ظرف بزرگ سالاد که میتونه همراه غذای ۵-۶ نفر باشه

  • ۲ سیب زمینی شیرین متوسط، پوست گرفته و به قطعات مکعب کوچک بریده شده
  • ۱/۴ پیمانه تخمه کدو 
  • ۱ قاشق غذا‌خوری شیره درخت افرا
  • ۴ پیمانه برگ کیل، که از شاخه جدا و با دست تکه تکه کرده ا ید
  • ۱ قاشق غذا‌خوری آب‌لیمو تازه
  • ۱/۲ پیمانه برگ کلم قرمز، باریک خلال شده
  • ۱/۴ پیمانه رازیانه باریک خلال شده
  • ۱ قاشق غذا‌خوری شوید تازه که شسته، خشک کرده و به قطعات بزرگ بریده اید
  • ۲ قاشق غذا‌خوری روغن زیتون
  • نمک و فلفل سیاه به میزان لازم

مواد لازم برای سس:

  • ۱/۳ پیمنه روغن زیتون
  • ۲۱/۲ پیمانه سرکه سیب
  • ۱ قاشق غذا‌خوری خردل
  • ۱ قاشق غذا‌خوری شوید، ریز خورد شده
  • ۱/۲ قاشق چای‌خوری نمک و فلفل سیاه

طرز تهیه:

 فر رو روی ۴۰۰ فارنهایت (۲۰۴ سلسیوس) گرم کنید. سیب زمینی‌‌های مکعبی بریده شده رو در دو قاشق روغن زیتون و اندکی‌ نمک و فلفل سیاه غلت بدید و سپس در یک ظرف مخصوص فر قرار داده و به مدت ۲۰ دقیقه در فر بپزید. پس از گذشتن ۱۰ دقیقه، سیب زمینی‌‌ها رو زیر و رو کنید

مواد سس رو همگی‌ با هم مخلوط کنید و در یخچال بگذارید تا وقتی‌ که سالادتون آماده بشه

تکه‌های کیل رو در ظرفی‌ که می‌خواهید سالاد رو درش سرو کنید بریزید، روش ۱ قاشق آب‌لیمو تازه ریخته با دست به مدت ۲-۳ دقیقه  ورز بدید تا جایی‌ که برگ‌های کیل یک مقدار تیره رنگ و نرم بشن

تخمه کدو رو در یک تاوه کوچک روی درجه حرارت زیاد اجاق به مدت ۱-۲ دقیقه تفت بدید و مرتب هم بزنید که همه جای اون به طور یکنواخت برشته بشه. حالا یک قاشق غذا‌خوری شیره افرا رو روی تخمه کدو‌ها ریخته درجه حرارت رو به متوسط کاهش بدید و برای چند دقیقه‌ی دیگر به تفت دادن ادامه بدید.  به این ترتیب تخمه‌های کدو لایه‌ای از شیره‌ی شیرین به خودشون میگیرند و پس از گذشت چند دقیقه سخت میشن. باید تا به ته ماهی تاوه نچسبیده ا‌ند اون‌ها رو به یک ظرف خنک منتقل کنید و اگر لازمه با چاقو اونها رو از یکدیگر به صورت تکه‌های نسبتا ریز تکه کنید

نیمی از سس رو روی برگ نرم شده‌ی کیل بریزید و هم بزنید. نیمه‌ی دیگر رو سر میز ببرید که اگر کسی‌ خواست به سلادش اضافه کنه. سیب زمینی‌ها رو گرم گرم داخل ظرف سالاد روی کیل بریزید. خلال کلم قرمز، خلال رازیانه رو هم روش اضافه کنید. حالا تخمه‌های کدو ی شیرین شده رو اضافه کنید و دست اخر تکه‌های تره و شوید رو هم به شکل آراسته‌ای به روی سالاد اضافه کنید.  یک سالاد بی‌ نهایت سالم، پر فایده و خوش رنگ و خوش مزه برای یاد آوری همه‌ی آن چه داریم و بخاطرشون سپاس گذاریم.

روز شکر گذاری خجسته!

ٔگل در گلدان۱۰


چکمه‌های کاکتوسی، رم ایتالیا

تابستانی که گذشت در باغچه‌ی من

بیسکویت بادامی

درست کردن این بیسکوییت خوشمزه و سالم از سر تا ته نیم ساعت بیشتر وقت نمیگیره. یعنی‌ اگه سه ماده ی تشکیل دهنده اش رو توی خونه داشته باشید،از زمانی که مهمونها زنگ بزنن بگن داریم میاییم تا برسن خونه ی شما، اینو آماده روی میز دارید، در این حد! بیسکوییت بادامی‌ اگرچه کمی سنگین اما تو خالیه. کم شیرینه و در ساخت اون از کره یا روغن اصلا استفاده نمیشه چون پودر بادام از خودش چربی‌ طبیعی داره. توصیه‌ی من اینه که این بیسکوییت رو به اندازه مصرف دو سه روز درست کنید چون بهتره که زیاد نمونه تا نم کشیده و چسبنده نشه. 

مواد لازم (برای ۱۵ بیسکویت) ادامهٔ این نوشته را بخوانید

فالوده انار

گرمای بی‌ سابقه‌ی امسال بالاخره منو وا داشت ساختن فالوده رو که مدتهاست در «دور خیزش» هستم به اجرا در بیاورم. البته من فالوده انار رو هوس کرده بودم اما چه ساده چه با انار، ساخت فالوده در اساس یکیست. دستور تهیه‌ی فالوده خانگی که با رشته چینی‌ درست میشه و در نتیجه برای ما خارج نشینان میسره در اینترنت زیاد پیدا میشه هم بصورت نوشتار هم به صورت ویدئو کوتاه. من خیلیها رو خوندم و پس از چندین تجربه، چند مورد رو تغییر دادم که نتجیه رو اینجا با شما به اشتراک می‌گذارم. از جمله، رشته‌ها رو کوتاه‌تر از انچه گفته شده بریدم، از فریزر مجزا که درجه برودت بالاتری داره استفاده کردم نه از فریزر بالای یخچال، و شاید مهم‌تر از همه حجم رشته استفاده شده در شربت رو خیلی‌ کم‌تر از اون چه معمولن توصیه میشه ریختم و بنظرم خیلی‌ بهتر وشبیه به اصل شد

ساختن فالوده خیلی‌ ساده و کم زحمته فقط  زمان نسبتا زیادی میبره حدود ۸-۱۰ ساعت. اینه که اگه برای مهمون درست می‌کنید حتما از شب قبل دست بکار بشید. فالوده هم هر چند که شکر زیادی داره اما خوردن گاهی وقتش در گرمای تابستون واقعا دلچسبه.  ادامهٔ این نوشته را بخوانید

کوفته تبریزی

من البته تبریزی نیستم اما آشپزی این خطه رو بسیار دوست دارم! و حتما میدونید که کوفته تبریزی یکی‌ از مشهور‌ترین و محبوب‌ترین خوراکی‌هایی‌ استان اذربایجانه. کوفته‌ای که الان خدمتتون شرح میدم یکی‌ از راه هایست که میشه به کوفته تبریزی رسید – مواد به کار گرفته و روش پخت و حتا اندازه  به روایت‌های مختلف متفاوته. من اینو از یکی‌ از دوستان هنرمند بلاگرم یاد گرفتم و درش تغییرات مختصری دادم و در کل ازش راضیم.

مواد لازم (برای ۶ نفر) ادامهٔ این نوشته را بخوانید

شربت دانه‌چیا و دم‌نوش

شربتی رو که می‌خوام شرح بدم از لذیذ‌ترین و تروتازه کننده‌ترین نوشابه‌هایی‌ است که ممکنه در یک روز گرم تابستان به بدن بزنید و تهیه اون هم وقت زیادی نمیبره. فقط امکان داره مواد مورد نیازی رو که اینجا لیست کرده‌ام راحت گیر نیارید که اون هم مسئله ای نیست چون جایگزین هر یک رو بزودی شرح میدم :

برای شروع، خدمت شما عرض کنم بر خلاف باور رایج دانه ی چیا که یک ماده غذا‌یی بسیار غنی و مفید هست با تخم شربتی و تخم ریحان تفاوت داره.  برای بیشتر دانستن در باره‌ی تفاوتها میتونید به این منبع مراجعه کنید. اما اگر دانه‌چیا رو در دسترس ندارید میتونید از تخم شربتی که در بیشتر مغازه‌ها و عطاری‌های ایرانی‌ پیدا میشه نیز استفاده کنید. همچنین در این شربت من از چای پاکتی تمشک و انار استفاده کرده‌ام بعلاوه آب تمشک و توت فرنگی‌ تازه. شما میتونید از هر نوع میوه یا دمنوش مشابه که موردعلاقه تان هست استفاده کنید. و آخر اینکه برای شیرین کردن شربت، من از شیره افرا که یک محصول عمدتا کانادایی است و من عاشقشم استفاده می‌کنم. اگه پیدا نکردید از عسل، یا هر شیرین کننده طبیعی‌ دیگر یا در بدترین حالت از شکر قهوه‌ای استفاده کنید. پس دیگه بریم بر سر لب کلام ادامهٔ این نوشته را بخوانید

گلهای بهاری

امسال بهار خوش خوشک و با اندکی‌ تاخیر به مونترال رسید اما بالاخره تمام قد و به شدت رسید! دست کم محله و حیاط و باغچه ی ما سهم بسزایی از بهار زیبا و کوتاه مونترال برده است.

ادامهٔ این نوشته را بخوانید

رنگ کردن تخم مرغ با سبزی و میوه جات

پنج روز بیشتر به نوروز باقی‌ نمونده. حتن خیلی‌ از کارهای عیدتون رو انجام داده‌اید اما شک دارم که تخم مرغ‌ها رو رنگ کرده باشید. من امسال بر خلاف سال‌های پیش که واقعن تخم مرغ هر رو طراحی و نقاشی‌ میکردیم، تصمیم گرفتم همه رو با رنگ‌های طبیعی نقش اندازی و رنگ کنم.

یادم میاد وقتی‌ بچه بودیم بزرگتر‌ها پارچه‌های رنگی‌ و خوش طرح رو که از خودش رنگ میداد در طول سال جمع میکردند. بعد قبل از نوروز  تخم مرغ رو محکم در این پارچه‌ها می‌دوختند و در آب میجوشاندند. کار نسبتن راحت و سریعی بود که نتیجه‌ی خوبی‌ هم داشت هر چند که اندکی‌ یکدست می‌شدند تخم مرغ ها. به هر رو امسال پس از اندکی‌ تحقیق و مطالعه من هم دست به کار مشابهی زدم که نتیجه اون رو اینجا می‌بینید و خواهید خوند. البته که میتونید از این تجربه به عنوان راهنما استفاده کنید و خودتون رنگ‌های دیگر، نقش‌های متنوع تر‌ و اجرای دقیق تر‌ بیافرینید. ادامهٔ این نوشته را بخوانید